বগা চেনী, পৰিশোধন নকৰা চেনী আদি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ চেনী
চেনী

চেনী (ইংৰাজীSugar) হৈছে মিঠা সোৱাদযুক্ত, পানীত দ্ৰৱনীয় কাৰ্বহাইড্ৰটৰ সাধাৰণ নাম। বেছিভাগ চেনী খাদ্য হিচাপে ব্যবহৃত হয়। বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ চেনী বিভিন্ন উৎসৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়।

চেনীৰ গঠন স্ফটিকাকাৰ, প্ৰধানতঃ চুক্ৰ’জ (sucrose), লেক্ট’জ (lactose) আৰু ফ্ৰুক্ট’জ (fructose)ৰ দ্বাৰা গঠিত এবিধ খাব পৰা পদাৰ্থ। মানুহৰ জিভাত ইয়াক মিঠা সোৱাদৰ অনুভূতি লাভ কৰে। চেনী মূলতঃ হ’ল খাদ্য বস্তুত থকা কাৰ্ব’হাইড্ৰেট (carbohydrate) যি কুঁহিয়াৰত প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা যায়। অৱশ্যে ফলমূল, মৌ-জোল আদিতো এই উপাদান যথেষ্ট পৰিমাণে পোৱা যায়। মৰ্টন জাতীয় খাদ্যত চেনী হৈছ মূল উপাদান। যথেষ্ট বেছি পৰিমাণে চেনী গ্ৰহণ কৰিলে মানুহৰ দৃষ্টি শক্তি কমা, দাঁত ক্ষয় আদিৰ বহুতো ধৰণৰ ৰোগ হ’ব পাৰে। মধুমেহ ৰোগীয়ে চেনী খোৱা উচিত নহয়।

বিজ্ঞানৰ ভাষাত চেনী হৈছে যিকোনো মন’চেকাৰাইড বা ডিচেকাৰাইড (monosaccharide or disaccharide)। মন’চেকাৰাইড যেনে গ্লুক’জ (glucose) যাৰ সঞ্চিত ৰাসায়িনক শক্তি জীৱৰ কোষে আন শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। গ্লুক’জৰ ৰাসায়িনক সূত্ৰ হ’ল C6H12O6