লণ্ডন (ইংৰাজী: London) ইংলেণ্ড আৰু যুক্তৰাজ্যৰ ৰাজধানী আৰু বৃহত্তম চহৰ, ইয়াৰ জনসংখ্যা ৯০ লাখতকৈ বেছি।[2] ইংলেণ্ডৰ দক্ষিণ-পূবৰ টেমছ নদীৰ ওপৰত উত্তৰ সাগৰলৈকে ৫০ মাইল (৮০ কিলোমিটাৰ) দৈৰ্ঘ্যৰ মোহনা এটাৰ মূৰত থিয় হৈ আছে আৰু ই দুই সহস্ৰাব্দ ধৰি ই প্ৰধান বসতিস্থল হৈ আহিছে।[3] লণ্ডন চহৰ, ইয়াৰ প্ৰাচীন মূল আৰু বিত্তীয় কেন্দ্ৰ, ৰোমানসকলে লণ্ডিনিয়াম নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ মধ্যযুগীয় সীমাৰ ওচৰৰ সীমা ৰাখিছে।[4] Since the 19th century,[5] ১৯ শতিকাৰ পৰা,[6] "লণ্ডন" নামটোও আছে এই মূলৰ আশে-পাশে থকা মহানগৰখনক বুজাইছে, যিখন ঐতিহাসিকভাৱে মিডলছেক্স, এচেক্স, ছাৰে, কেণ্ট আৰু হাৰ্টফোৰ্ডশ্বাৰ কাউণ্টিৰ মাজত বিভক্ত হৈ আছে,[7] যিখনে বৃহত্তৰ লণ্ডনক সামৰি লৈছে,[14] বৃহত্তৰ লণ্ডন কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।[8] লণ্ডন চহৰৰ পশ্চিমে থকা ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ চহৰখনে যুগ যুগ ধৰি ৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰ আৰু সংসদৰ আয়োজন কৰি আহিছে।

লণ্ডন
—  ৰাজধানী চহৰ  —
London montage. Clicking on an image in the picture causes the browser to load the appropriate article.Heron TowerTower 4230 St Mary Axe122 Leadenhall StreetWillis BuildingLloyd's buildingCanary Wharf20 Fenchurch StreetCity of LondonLondon UndergroundElizabeth TowerTrafalgar SquareLondon EyeTower BridgeRiver Thames
ওপৰৰ পৰা ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত: লণ্ডনৰ চহৰ আগফালে আৰু দূৰৰ পটভূমিত কেনাৰী ৱাৰ্ফ; ট্ৰেফালগাৰ স্কোৱাৰ; লণ্ডন আই; টাৱাৰ ব্ৰীজ; আৰু বিগ বেনৰ সন্মুখত এটা লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড ৰাউণ্ডেল।
ৰোমান দ্বাৰা বসতি স্থাপন কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টীয় ৪৭[1]
লণ্ডিনিয়াম
চৰকাৰ
 - প্ৰকাৰ ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছত প্ৰত্যক্ষভাৱে নিৰ্বাচিত মেয়ৰ (কাৰ্যবাহী মেয়ৰ পদ) আৰু (বিবেচনামূলক বিধানসভা), সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ ভিতৰত
 - পৰিষদ বৃহত্তৰ লণ্ডন কৰ্তৃপক্ষ
লণ্ডনৰ মেয়ৰ ছাদিক খান (লেবাৰ পাৰ্টি (ইউ কে))
লণ্ডন বিধানসভা
জনসংখ্যা (২০২১)
 - মুঠ ৯০,০২,৪৮৮ জন
ৱেবছাইট london.gov.uk ৱিকিডে'টাত সম্পাদনা কৰক

বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰধান বিশ্ব চহৰ হিচাপে [9] লণ্ডনে ইয়াৰ কলা, মনোৰঞ্জন, ফেশ্বন, বাণিজ্য আৰু বিত্ত, শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, পৰ্যটন, আৰু পৰিবহণ আৰু যোগাযোগৰ ওপৰত প্ৰবল প্ৰভাৱ পেলায়।[10][11] ইয়াৰ জিডিপি (২০১৭ চনত ৮০১.৬৬ বিলিয়ন ইউৰো)য়ে ইউৰোপৰ সৰ্ববৃহৎ নগৰীয়া অৰ্থনীতি[12] কৰি তোলে আৰু ই বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰধান বিত্তীয় কেন্দ্ৰ। ২০২১ চনলৈকে লণ্ডনত যিকোনো চহৰৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ বেছি কোটিপতি আছিল।[13] ইউৰোপৰ উচ্চ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৰ্বাধিক কেন্দ্ৰীভূতকৰণৰ সৈতে [14] ইয়াত প্ৰাকৃতিক আৰু ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত ইম্পেৰিয়েল কলেজ লণ্ডন, সমাজ বিজ্ঞানৰ লণ্ডন স্কুল অৱ ইকনমিক্স আৰু ব্যাপক ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডন আছে।[15] লণ্ডনত বিশ্বৰ আটাইতকৈ ব্যস্ত চহৰ বিমানবন্দৰ ব্যৱস্থা[16] আৰু লণ্ডনৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰেপিড ট্ৰেনজিট ব্যৱস্থা।[17] লণ্ডন বিশ্বৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ বেছি ভ্ৰমণ কৰা চহৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু ইয়াত যিকোনো চহৰৰ ভিতৰতে ৫ তাৰকাযুক্ত হোটেল আছে।[18]

লণ্ডনৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতিয়ে ৩০০ৰো অধিক ভাষাক সামৰি লৈছে।[19] ২০১৮ চনৰ মাজভাগৰ বৃহত্তৰ লণ্ডনৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৯ মিলিয়ন[20] ইয়াক ইউৰোপৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ কৰি তুলিছিল,[21] যুক্তৰাজ্যৰ জনসংখ্যাৰ ১৩.৪%[21] আৰু ইংলেণ্ডৰ জনসংখ্যাৰ ১৬%তকৈ অধিক . ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি গ্ৰেটাৰ লণ্ডন বিল্ড-আপ এৰিয়া ইউৰোপৰ ভিতৰত চতুৰ্থ সৰ্বাধিক জনবহুল আৰু ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৯৮ লাখ।[22][23] লণ্ডন মহানগৰখন ইউৰোপৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল অঞ্চল আৰু ২০১৬ চনত প্ৰায় ১ কোটি ৪০ লাখ বাসিন্দা আছিল,[24] যিয়ে লণ্ডনক মেগাচিটিৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে।

লণ্ডনত চাৰিটা বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ আছে: লণ্ডনৰ টাৱাৰ; কিউ গাৰ্ডেনছ; ৱেষ্টমিনিষ্টাৰৰ সংযুক্ত পেলেচ, ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ এবে আৰু ছেইণ্ট মাৰ্গাৰেট চাৰ্চ; আৰু গ্ৰীণউইচৰ ঐতিহাসিক বসতিস্থল, য'ত ৰয়েল অবজাৰ্ভেটৰী, গ্ৰীণউইচে প্ৰাইম মেৰিডিয়ান (০° দ্ৰাঘিমাংশ) আৰু গ্ৰীণউইচৰ গড় সময়ৰ সংজ্ঞা দিয়ে।[25] আন আন ল্যাণ্ডমাৰ্কসমূহৰ ভিতৰত আছে বাকিংহাম পেলেচ, লণ্ডন আই, পিকাডিলি চাৰ্কাছ, ছেইণ্ট পল কেথেড্ৰেল, টাৱাৰ ব্ৰীজ, ট্ৰেফালগাৰ স্কোৱাৰ। লণ্ডনত বহুতো সংগ্ৰহালয়, গেলেৰী, পুথিভঁৰাল আৰু সাংস্কৃতিক স্থান আছে, য'ত আছে ব্ৰিটিছ সংগ্ৰহালয়, নেচনেল গেলেৰী, প্ৰাকৃতিক ইতিহাস সংগ্ৰহালয়, টেট মডাৰ্ণ, ব্ৰিটিছ লাইব্ৰেৰী আৰু বহুতো ৱেষ্ট এণ্ড থিয়েটাৰ।[26] লণ্ডনত অনুষ্ঠিত হোৱা গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ৰীড়া অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত আছে এফ এ কাপ ফাইনেল (ৱেম্বলী ষ্টেডিয়ামত বছৰি অনুষ্ঠিত হয়), উইম্বলডন টেনিছ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লণ্ডন মাৰাথন। ২০১২ চনত লণ্ডন তিনিখনকৈ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক গেমছ আয়োজন কৰা প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।[27]


তথ্যসূত্ৰ

সম্পাদনা কৰক
  1. Number 1 Poultry (ONE 94), Museum of London Archaeology, 2013. Archaeology Data Service, The University of York.
  2. "ons.gov.uk". Office for National Statistics. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland। আহৰণ কৰা হৈছে: 21 April 2022. 
  3. "Roman London". Museum of London. n.d.. http://www.museumoflondon.org.uk/English/EventsExhibitions/Permanent/RomanLondon.htm. 
  4. Fowler, Joshua (5 July 2013). "London Government Act: Essex, Kent, Surrey and Middlesex 50 years on". BBC News. https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-23518687. 
  5. Mills, AD (2010). Dictionary of London Place Names. Oxford University Press. পৃষ্ঠা. 152. "Of course until relatively recent times the name London referred only to the City of London with even Westminster remaining a separate entity. But when the County of London was created in 1888, the name often came to be rather loosely used for this much larger area, which was also sometimes referred to as Greater London from about this date. However, in 1965 Greater London was newly defined as a much enlarged area." 
  6. "The baffling map of England's counties" (en-GB ভাষাত). BBC News. 25 April 2014. https://www.bbc.com/news/magazine-27140505. 
  7. "London Government Act 1963". legislation.gov.uk. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1963/33/contents। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 September 2021. 
  8. Jones, Bill; Kavanagh, Dennis; Moran, Michael; Norton, Philip (2007). Politics UK. প্ৰকাশক Harlow: Pearson Education. পৃষ্ঠা. 868. ISBN 978-1-4058-2411-8. 
  9. "Global Power City Index 2020". Institute for Urban Strategies – The Mori Memorial Foundation. http://www.mori-m-foundation.or.jp/english/ius2/gpci2/। আহৰণ কৰা হৈছে: 25 March 2021. ; Adewunmi, Bim (10 March 2013). "London: The Everything Capital of the World". The Guardian (London). https://www.theguardian.com/uk/shortcuts/2013/mar/10/london-capital-of-world-divorce-breakfast. ; "What's The Capital of the World?". More Intelligent Life. Archived from the original on 22 September 2013. https://web.archive.org/web/20130922132807/http://moreintelligentlife.co.uk/content/ideas/john-parker/what-capital-world?page=full। আহৰণ কৰা হৈছে: 4 July 2013. 
  10. "Leading 200 science cities". Nature. https://www.natureindex.com/supplements/nature-index-2021-science-cities/tables/overall। আহৰণ কৰা হৈছে: 10 June 2022. 
  11. "The World's Most Influential Cities 2014". Forbes. 14 August 2014. https://www.forbes.com/pictures/edgl45ghmd/no-1-london। আহৰণ কৰা হৈছে: 25 March 2021. ; Dearden, Lizzie (8 October 2014). "London is 'the most desirable city in the world to work in', study finds". The Independent (London). https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/london-is-the-most-desirable-city-in-the-world-to-work-in-study-finds-9779868.html. 
  12. "Leading European cities by gross domestic product in 2017/18". Statista. https://www.statista.com/statistics/923781/european-cities-by-gdp/। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 September 2021. 
  13. "London has more dollar millionaires than New York" (en ভাষাত). The Guardian. 24 February 2021. http://www.theguardian.com/business/2021/feb/24/london-dollar-millionaires-new-york-covid-crisis-assets-wealth। আহৰণ কৰা হৈছে: 2 April 2022. 
  14. "Number of international students in London continues to grow" (Press release). Greater London Authority. 20 August 2008. Archived from the original on 24 November 2010. https://web.archive.org/web/20101124154712/http://www.london.gov.uk/media/press_releases_mayoral/number-international-students-london-continues-grow। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 September 2022. 
  15. "Times Higher Education World University Rankings". 19 September 2018. https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings. ; "Top Universities: Imperial College London". https://www.topuniversities.com/universities/imperial-college-london. ; "Top Universities: LSE". https://www.topuniversities.com/universities/london-school-economics-political-science-lse/undergrad। আহৰণ কৰা হৈছে: 21 September 2019. 
  16. "Why London Is The World's Busiest City For Air Travel". Simple Flying. 16 August 2021. https://simpleflying.com/london-busiest-air-travel-city/। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 June 2022. 
  17. Matters, Transport for London | Every Journey. "London Underground" (en-GB ভাষাত). Transport for London. https://www.tfl.gov.uk/corporate/about-tfl/culture-and-heritage/londons-transport-a-history/london-underground। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 May 2022. 
  18. "The top 10 cities around the world with the most ultra-wealthy people, ranked". World Atlas. December 2020. https://www.worldatlas.com/articles/which-cities-have-the-most-five-star-hotels.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 12 October 2021. 
  19. "Languages spoken in the UK population". National Centre for Language. 16 June 2008. Archived from the original on 13 February 2005. https://web.archive.org/web/20050213180755/http://www.cilt.org.uk/faqs/langspoken.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 September 2022. 
  20. "Estimates of the population for the UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland". ONS. 28 September 2018. https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland। আহৰণ কৰা হৈছে: 15 August 2019. 
  21. 21.0 21.1 "Largest EU City. Over 7 million residents in 2001". Office for National Statistics. http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=384। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 June 2008. 
  22. "Demographia World Urban Areas, 15th Annual Edition". Demographia. April 2019. http://www.demographia.com/db-worldua.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 13 February 2016. 
  23. "2011 Census – Built-up areas". ONSnomisweb.co.uk. 28 June 2013. http://www.nomisweb.co.uk/articles/747.aspx। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 March 2021. 
  24. "The London Plan (March 2015)". Greater London Authority. 15 October 2015. Archived from the original on 2 February 2017. https://web.archive.org/web/20170202042656/https://www.london.gov.uk/what-we-do/planning/london-plan/current-london-plan/london-plan-chapter-two-londons-places/policy-22। আহৰণ কৰা হৈছে: 24 March 2021. 
  25. "Lists: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland – Properties inscribed on the World Heritage List". UNESCO World Heritage Centre. https://whc.unesco.org/en/statesparties/gb। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 November 2008. 
  26. Blackman, Bob (25 January 2008). "West End Must Innovate to Renovate, Says Report". What's on Stage (London). http://www.whatsonstage.com/index.php?pg=207&story=E8821201275286&title=West+End+Must+Innovate+to+Renovate%2C+Says+Report. 
  27. "IOC elects London as the Host City of the Games of the XXX Olympiad in 2012" (Press release). International Olympic Committee. 6 July 2005. http://www.olympic.org/media?calendartab=1&articleid=52922। আহৰণ কৰা হৈছে: 3 June 2006.